පිපුණු මල් මොණරකුගෙ හිසමත පිහිටි ශිඛාව මෙන් දිස්වන හෙයින් මෙම පැළෑටිය මොණරකුඩුම්බිය ලෙස හඳුන්වා ඇත. එයට අමතරව මඟුල්කුඹුරුවන්න, වතුපලා, කොබෙයි කොළ, දුටුසපුටු ආදී නම්ද විවිධ ප්රදේශවල මෙම ශාකය හැඳින්වීමට භාවිතා කරයි. මොණරකුඩුම්බිය සෙ.මි. 30 පමණ උසට වැඩෙන කුඩා වාර්ෂික පැළෑටියකි. සිලින්ඩරාකාර කඳේ මඳ බූවක් දක්නට ලැබේ. අණ්ඩාකාර හැඩැති සරල පත්ර ඒකාන්තරව පිහිටයි. පත්රයක් දිගින් සෙ.මි 5 සහ පළලින් සෙ.මි. 2 දක්වා වර්ධනය වේ. පත්ර දාරයේ කොටසක් හෝ සම්පූර්ණ වශයෙන් කඩතොළු සහිත ය. පුෂ්ප මංජරිය ශීර්ෂක රැසකින් සෑදුන සමතලයකි. මල් නිල් හෝ සුදු පැහැතිය. ඵලය තද දුඹුරු හෝ කළු පැහැති චර්මලයකි. දේශීය ශාකයක් වන මොණරකුඩුම්බිය Asteraceae උද්භිද කුලය අයත් ශාකයකි.
උණ රෝග, පාණ්ඩු, වණ, මුත්ර හෝ පිත්තාශ ගල්, සෙංගමාලය ඇතුළු අක්මා රෝග, පණු රෝග ආදියට ප්රතිකාර කිරීමට මොණරකුඩුම්බිය සම්පූර්ණ ශාකයමත් ඇට සහ මල් වෙන වෙනමත් භාවිතයට ගනී. මොණරකුඩුම්බිය ඉදිමුම් සහ වේදනාවන් නසන, ශරීරය තුල ඇතිවන ගල් දියකර හරින, මුත්රකාරක, රුධිරය පිරිසිදු කරන ආදී ගුණ සහිතයි. නූතන පර්යේෂණවලට අනුව මිනිසාගේ ප්රතිශක්තිය වර්ධනය කිරීමට ඉවහල්වන ඖෂධීය ගුණ රැසක් සහිත ශාකයක් ලෙස මොණරකුඩුම්බිය හඳුනාගෙන ඇත. කැඳ සඳහා පැරැන්නන් මෙම ශාකය සුලභව භාවිතා කර ඇත්තේ මෙය රුධිරය පිරිසිදු කිරීමේ ගුණයෙන් අනූන බව දැනසිටි නිසා විය යුතුය.
ළදරු මාන්දමට මොණරකුඩුම්බිය කැඳ හෝ ව්යංජනය සකසා දීම ගුණය. වණ රෝපණයට කොළ ස්වරසය යොදයි. උණට ස්වරස තෛළය හිස ගල්වයි. සෙංගමාලයට කැඳ සකසා දෙයි. මෙම යුෂ ආලේප කිරීමෙන් අළුහම් නැතිව යයි. ශරීරයේ ප්රතිශක්තිය වර්ධනය කිරීමට මෙම කැඳ හෝ ව්යංජනය හෝ මලවා ආහාරයට ගත යුතුය. ඇට වූර්ණය දීමෙන් පණු රෝග සමනය වේ.
සෙංගමාල අවස්ථාවකදී මොනර කුඩුම්බිය කොළ කොටා ගත් යුෂවලින් සෑදු කැඳ පානය ඉතාම ගුණය. අක්මාව ආශ්රිත රෝග සුවයට මෙන්ම ආමාශගත රෝග, මුත්රා ආසාදන වැනි රෝගත් එමඟින් සුව වෙයි. මොණරකුඩුම්බිය මැල්ලුමක් ලෙස ආහාරයට ගැනීමෙන් අක්මාව ආශ්රිත රෝග, අතීසාර රෝග, ආමාශගත රෝග, මුත්ර රෝග ආදී රෝග රැසකින් සුවය ලැබිය හැකිය. උෟෂ්ණ කාලවලදී ඇතිවන ආසාදන, රුධිරය පිටවන අතීසාර අවස්ථාවකදී මොණරකුඩුම්බිය කළං 12 කෂාය බොහෝ ප්රතිඵලදායක ය. එමඟින් උණ, උදර වේදනා, බඩ පුරවාදැමීම, අජීර්ණ වැනි රෝග තත්වන්ද සමනය වෙයි. මොණරකුඩුම්බිය මුල් කෂාය මිලිලීටර් 10ක ප්රමාණයක් දිනකට දෙවරක් පානය කිරීමෙන් ඉදිමුම් සහ ඇඟ පත වේදනාවන් දුරුව යයි. පොල් කිරි දමා පිසගත් මොණරකුඩුම්බිය ව්යංජනය ආහාරයට ගැනීමෙන් ශරීරයේ ඇති වන දැවිල්ල, සමේ ඇතිවන දුර්වර්ණවීම්, පිත් දෝෂ ආදිය සමනය වෙයි. උගුර ආශ්රිතව සහ මුඛය තුළ හටගන්නා සෙම් ගෙඩිවලට මොනරකුඩුම්බිය ළපටි දලු හොඳින් තම්බා එම ඔෟෂධීය දියරයෙන් විටින් විට උගුර සහ කට සේදිය යුතුය. සිරුරේ උෂ්ණ ආසාදන නිසා සැරව බිබිළි හටගත් විට මෙම ශාකයේ මුල් කොටස ගෙන හොඳින් පිරිසුදු කර කොටා ඒ ද්රාවණය උෂ්ණ බිබිළිවල සැරව ගෙඩිවල ආලේප කිරීමෙන් සැරව ගෙඩි වේදනා රහිතව පිපිරී යෑම මෙන්ම ඉක්මනින් සුව වීමත් සිදුවේ. එමෙන්ම මුත්රාශය ආශ්රිත වේදනා සහ මුත්රා දැවිල්ල ඇති විටදී මේ ශාකයේ ඇට කෂාය කර බීම ගුණය. කල්ගත වූ කැස්සට මෙම සම්පූර්ණ ශාකයම වියළා හොඳින් කුඩුකර නටන උණුවතුර කෝප්ප භාගයකට එම කුඩු ස්වල්පයක් දමා වසා තබා විනාඩි විස්සක් පමණ ගිය පසුව එය පෙරා පානය කළ යුතුය.
ඇස් රතු වීම, ඇහෙන් කබ කඳුළු ගැලීම, ඇස් දැවිල්ල ආදී විවිධ ඇස් ආශ්රිත රෝගවලදී මොණරකුඩුම්බිය මල් තම්බා ඒ දියරින් ඇස් සහ මුහුණ විටින් විට සේදීමෙන් ඉක්මන් සුවයක් ලැබෙයි. මොණරකුඩුම්බිය ගසේ කොළ ඉවත් කර කඳ කොටස හොඳින් ගලේ අඹරා තලපයක් ලෙස සාදා ගෙන එම ප්රමාණය මෙන් කොටස් තුනකට තිප්පිලි කොටස් එකක් දමා තම්බා පානය කිරීමෙන් ඕනෑම අර්ශස් රෝගයකට ගුණය. මොණරකුඩුම්බිය ඇට ස්වල්පයක් ගෙන එය තල තෙලින් අඹරා සුදු කබරවල දිනපතා වරින්වර ආලේප කිරීමෙන් ක්රම ක්රමයෙන් සුදු කබර රෝගයෙන් සුවය ලැබිය හැකිය. ඉකිලි, කිසිලි වැනි ස්ථානවල අහිතකර දද වැනි පුස් වර්ගයක් ඇතිවීමන් තදබල කැසීම් ඇති වේ. එවැනි විට මොණරකුඩුම්බිය ශාකය අරගෙන එයට කලුදුරු ස්වල්පයක් සහ වියළි පොල් ස්වල්පයක් මිශ්ර කර ඒ වර්ග තුනම හොඳින් අඹරා ඉකිලි, කිසිලිවල හටගත් පුස් සහිත දදයේ ආලේප කර පැය තුනක් පමණ ගිය පසු සේදිය යුතුය. මෙය දිනපතා දිනකට දෙවරක් බැගින් කිරීමෙන් ඉක්මනින් සුවයක් දකින්න හැකි වේ. කුෂ්ඨ රෝග ඇති විට මොණරකුඩුම්බිය කොළ තල තෙල් සමඟ මිශ්ර කර හොඳින් අඹරා මඳක් රත් කර කල්කයක් මෙන් සාදාගෙන මඳ රස්නෙ පිට කුෂ්ඨ මත, සැරව බිබිළි මත ආලේප කළහොත් කුෂ්ඨ සහ සැරව බිබිළි සුව කිරීමේ හැකියාවක් වගේම සර්ප දෂ්ටනවල විස ඇද ගැනීමේ හැකියාවකුත් මේ ඔෟෂධීය ආලේපයේ පවති. මොණරකුඩුම්බිය කොළ කෂාය කිරි ස්වල්පයක් සමඟ දිනපතා උදේ සවස පානය කිරීමෙන් ශරීරය ශක්තිමත් කිරීමේ විශේෂ ගුණයක් අත්දැකිය හැකිය. එය සිරුරට විශේෂ පෝෂණීය ගුණයක් ලබා දෙයි. වියළි මොණරකුඩුම්බිය ශාකය හොඳින් කුඩුකර බෝතලයකට දමා සුළං නොවදින්න තබා ගෙන වරකට ඒ කුඩු ග්රෑම් 60ක් වතුර කෝප්ප 7ක් සහ කිරි කෝප්ප 1ක් සමඟ මිශ්ර කර එය හොඳින් තම්බා පත එකක් ලෙස සිදුවා ගන්න. ඒ ආකාරයට සිඳුවා ගත් පත එක උදේට පත භාගයයි සවසට පත භාගයයි බැගින් සති දෙකක් පමණ දිනපතා පානය කළ යුතුය. මෙම ප්රතිකර්මය ශරීර ශක්තිය වර්ධනය කරගැනීමටත්, දේහධාරී සිරුරක් ලබා ගැනීමටත් සම පැහැපත් කර ගැනීමටත් මනා පිහිටුවහලක් වනු ඇත.
මූලාශ්ර_ ඖෂධීය ශාක සංග්රහය සහ රාජගිරිය දේශීය වෛද්ය විද්යා ආයතනයේ ජේෂ්ඨ කථිකාචාරිනී එස්.කේ.එම්.කේ. හැරපත්දෙණිය මහත්මියගේ ලිපියක් ඇසුරින්
16 comments:
Great articart.thank u
Thank you for your details
Itha watina thorathu tikak, pin sidu wewa..
ඉතාඉතාම වටිනවා
Goddak isthuthi
මේ ලෙස photos සමග විස්තර කිරීම් ඉතා වටිනවා
Super explanation.
Very important article about herbs surrounding us which we don't know the usage.
thanks
Tanks
Thanks it is very usefull
Very important article
Most important & useful article.
It is very important details
Gerat job well done 🖤
Is there a English version?
Super. ගොඩාක් වැදගත් වුනා....
Post a Comment